Deklaracja źródeł ciepła CEEB – co to jest i jak ją złożyć?

W ostatnich latach coraz większą uwagę przykłada się do jakości powietrza
oraz ograniczania emisji zanieczyszczeń. Jednym z narzędzi, które mają pomóc w walce ze smogiem w Polsce, jest Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków, czyli tzw. CEEB. Wraz z jej wprowadzeniem pojawił się obowiązek składania deklaracji dotyczącej źródeł ciepła. Dla wielu właścicieli nieruchomości temat ten wciąż budzi wątpliwości. Czym dokładnie jest deklaracja CEEB, kto musi ją złożyć i jak zrobić to poprawnie? Poniżej znajdziesz kompleksowe wyjaśnienie wszystkich najważniejszych kwestii związanych z tym obowiązkiem.

Czym jest deklaracja CEEB?

Deklaracja CEEB to dokument, w którym właściciel lub zarządca danej nieruchomości informuje państwo o sposobie ogrzewania budynku. Następnie trafia ona do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, czyli ogólnopolskiej bazy danych uruchomionej 1 lipca 2021 roku. Głównym celem stworzenia CEEB jest zebranie informacji o źródłach ciepła w budynkach na terenie całej Polski. Dzięki temu możliwe jest dokładne zdiagnozowanie skali problemu smogu oraz zaplanowanie działań zmierzających do jego ograniczenia. Chodzi przede wszystkim o stopniową eliminację tzw. „kopciuchów”, czyli przestarzałych pieców emitujących duże ilości zanieczyszczeń.

Deklaracja jest całkowicie bezpłatna, a jej złożenie stanowi obowiązek wynikający
z przepisów prawa. Co istotne, dotyczy ona niemal wszystkich budynków, w których znajduje się źródło ciepła o mocy do 1 MW niezależnie od tego, czy są one zamieszkałe, czy nie.

Przeczytaj Czym jest świadectwo charakterystyki energetycznej?

Kto musi złożyć deklarację?

Obowiązek złożenia deklaracji CEEB spoczywa na właścicielach oraz zarządcach nieruchomości. Dotyczy to zarówno domów jednorodzinnych, mieszkań, jak i budynków wielorodzinnych czy obiektów użytkowych. W przypadku bloków ze wspólnym ogrzewaniem deklarację składa zarządca, ale jeśli w mieszkaniu masz np. indywidualny kominek, musisz zgłosić go sam. Obowiązek ten dotyczy także podmiotów profesjonalnych, takich jak skup domów, jeśli w danej chwili są one formalnymi właścicielami nieruchomości posiadających źródła ciepła. Kluczowym kryterium jest obecność źródła ciepła lub spalania paliw o mocy nieprzekraczającej 1 MW.  Mogą to być między innymi:

• piece na paliwo stałe,
• kotły gazowe lub olejowe,
• pompy ciepła,
• ogrzewanie elektryczne,
• przyłączenie do sieci ciepłowniczej.

Co istotne obowiązek dotyczy zarówno starszych budynków, jak i nowych inwestycji. Zatem w przypadku budowy domu lub modernizacji systemu ogrzewania również należy pamiętać o zgłoszeniu. Nie ma znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie użytkowana. Nawet jeśli budynek stoi pusty, ale posiada źródło ciepła, deklaracja musi zostać złożona.

Sprawdź darmową wycenę nieruchomości online

Jakie informacje zawiera deklaracja?

Deklaracja CEEB nie jest skomplikowanym dokumentem, jednak wymaga podania kilku istotnych informacji. Przede wszystkim należy wskazać dane dotyczące nieruchomości, takie jak adres, rodzaj budynku oraz liczba lokali w przypadku zabudowy wielorodzinnej.

Kolejnym elementem są informacje o źródłach ciepła. Właściciel musi określić ich rodzaj oraz liczbę. W przypadku kotłów na paliwo stałe konieczne jest również podanie dodatkowych szczegółów, takich jak klasa urządzenia czy rodzaj wykorzystywanego paliwa. 

Nieodzowną częścią deklaracji są także dane kontaktowe osoby składającej dokument. Dzięki temu możliwa jest ewentualna weryfikacja informacji przez odpowiednie instytucje.

Jak i gdzie złożyć deklarację CEEB?

Deklarację można złożyć na dwa sposoby: elektronicznie lub w formie papierowej. Najwygodniejszą i najszybszą opcją jest skorzystanie z formularza online dostępnego na stronie systemu CEEB pod adresem: https://zone.gunb.gov.pl/

Aby złożyć deklarację przez internet należy:

• Zalogować się za pomocą Profilu Zaufanego, e-dowodu, banku lub innej metody potwierdzania tożsamości. 
• Wybrać odpowiedni formularz (dla budynków mieszkalnych lub niemieszkalnych) i uzupełnić wszystkie wymagane pola.
• Po wypełnieniu dokumentu wystarczy go zatwierdzić i wysłać. System umożliwia także pobranie deklaracji w formacie PDF, co pozwala zachować ją do własnej dokumentacji.

Alternatywą jest złożenie deklaracji w formie papierowej. W takim przypadku należy wydrukować formularz, wypełnić go ręcznie i dostarczyć do właściwego urzędu gminy lub wysłać pocztą.

Zobacz też Operat szacunkowy nieruchomości – co to jest i kto go sporządza?

Terminy składania deklaracji

Terminy złożenia deklaracji zależą od momentu uruchomienia źródła ciepła.
W przypadku instalacji istniejących przed 1 lipca 2021 roku właściciele mieli 12 miesięcy na dopełnienie obowiązku, czyli do 30 czerwca 2022 roku. Dla nowych źródeł ciepła obowiązuje znacznie krótszy termin. Deklarację należy złożyć w ciągu 14 dni od momentu ich uruchomienia. Dotyczy to zarówno nowych budynków, jak i modernizacji istniejących instalacji.

W praktyce oznacza to, że każda zmiana systemu ogrzewania powinna zostać zgłoszona niemal natychmiast. Niedotrzymanie tego terminu może skutkować konsekwencjami finansowymi.

Co grozi za brak deklaracji?

Złożenie deklaracji CEEB stanowi obowiązek prawny, dlatego jego zignorowanie może wiązać się z karą. W przypadku niezłożenia dokumentu w terminie lub podania nieprawdziwych informacji właścicielowi grozi grzywna.

Minimalna kara wynosi zazwyczaj 500 zł, którą urzędnik może nałożyć w formie mandatu, jednak w skrajnych przypadkach (gdy sprawa trafi do sądu) może sięgnąć nawet 5000 zł. Wysokość kary zależy m.in. od okoliczności sprawy oraz tego, czy trafi ona do sądu. Kar unikniesz, jeśli złożysz deklarację spóźnioną (tzw. czynny żal), zanim urzędnicy sami wykryją brak. 

Warto podkreślić, że w praktyce organy administracji często stawiają na edukację
i zwiększanie świadomości społecznej, a nie na karanie. Mimo to nie należy lekceważyć obowiązku zwłaszcza, że jego dopełnienie jest proste i bezpłatne.

Przeczytaj Rodzaje budynków mieszkalnych i typy zabudowy – najważniejsze informacje

Czy deklaracja CEEB jest w ogóle istotna?

Choć dla wielu osób deklaracja CEEB może wydawać się jedynie formalnością,
w rzeczywistości pełni istotną rolę w skali całego kraju. Zebrane dane pozwalają
na dokładne określenie, jakie źródła ciepła dominują w polskich budynkach oraz gdzie problem emisji zanieczyszczeń jest największy.

Na tej podstawie gminy i instytucje państwowe mogą planować działania związane
z poprawą jakości powietrza, takie jak programy dofinansowania wymiany pieców
czy termomodernizacji budynków. W dłuższej perspektywie ma to przełożyć się
na poprawę komfortu życia oraz zdrowia mieszkańców.

Inwentaryzacja budynków a CEEB

Warto także wspomnieć o rozszerzeniu systemu CEEB, jakim jest inwentaryzacja nieruchomości. Choć nie jest ona obowiązkowa, może przynieść wiele korzyści właścicielom budynków.

Proces ten polega na zebraniu szczegółowych informacji o stanie technicznym budynku i jego efektywności energetycznej. Dzięki temu możliwe jest lepsze zarządzanie kosztami ogrzewania oraz planowanie ewentualnych remontów.

Inwentaryzacja może być przeprowadzona samodzielnie, z pomocą gminy lub przy okazji przeglądu kominiarskiego. Jej wyniki pomagają zrozumieć, gdzie dochodzi do strat ciepła i jak można je ograniczyć.

Sprawdź Rodzaje nieruchomości – klasyfikacja i przykłady

Znaczenie CEEB dla przyszłych dotacji i bezpieczeństwa mieszkańców

Warto również zwrócić uwagę na praktyczny wymiar funkcjonowania systemu CEEB w kontekście przyszłych programów wsparcia dla właścicieli nieruchomości. Dane zgromadzone w ewidencji stanowią podstawę do planowania i realizacji różnego rodzaju dotacji, takich jak programy wymiany źródeł ciepła czy termomodernizacji budynków (np. program „Czyste Powietrze”, gdzie brak wpisu w CEEB blokuje wypłatę pieniędzy). Dzięki temu administracja publiczna może precyzyjniej kierować środki tam, gdzie są najbardziej potrzebne na przykład do regionów borykających się ze smogiem lub do budynków o najniższej efektywności energetycznej. 

W praktyce oznacza to, iż rzetelne wypełnienie deklaracji może w przyszłości ułatwić dostęp do dofinansowań oraz przyspieszyć procedury związane z ubieganiem się o wsparcie finansowe.

Nie bez znaczenia jest także rola CEEB w zwiększaniu bezpieczeństwa użytkowników budynków. System ten w kolejnych etapach rozwoju ma umożliwiać integrację z usługami takimi jak zamawianie przeglądów kominiarskich czy kontrola stanu instalacji grzewczych. Obecnie tradycyjne papierowe dokumenty od kominiarza nie mają już mocy prawnej, poniewaz po każdym przeglądzie kominiarz musi obowiązkowo wystawić cyfrowy e-protokół bezpośrednio w systemie CEEB. To z kolei może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka awarii, pożarów czy zatrucia tlenkiem węgla. 

Wprowadzenie jednolitej bazy danych o źródłach ciepła i stanie technicznym budynków pozwala na lepszy nadzór nad infrastrukturą oraz szybszą reakcję
w przypadku wykrycia nieprawidłowości. W dłuższej perspektywie CEEB stanie się więc nie tylko narzędziem administracyjnym, ale również elementem poprawy jakości życia i bezpieczeństwa mieszkańców.

Podsumowanie informacji o deklaracji źródeł ciepła

Deklaracja źródeł ciepła CEEB to obowiązek, którego nie można ignorować. Dotyczy on niemal wszystkich właścicieli i zarządców nieruchomości, a jego celem jest poprawa jakości powietrza i skuteczniejsza walka ze smogiem.

Choć formalność ta może wydawać się uciążliwa, w rzeczywistości jej wypełnienie jest proste i szybkie szczególnie w wersji online. Wystarczy kilka minut, aby uniknąć potencjalnych kar finansowych i jednocześnie przyczynić się do działań na rzecz ochrony środowiska.

Świadomość tego, jak ogrzewamy nasze domy, ma dziś znaczenie nie tylko indywidualne, ale i społeczne. Dlatego warto potraktować deklarację CEEB nie tylko jako obowiązek, ale również jako element odpowiedzialności za wspólne otoczenie.

Najczęściej zadawane pytania o deklarację CEEB